AA Home > Politiek > Marc van Gestel's column
De Amerikaanse verkiezingen: alles is mogelijk
Marc van Gestel is historicus en schrijft al sinds 2003 op internet over de Amerikaanse presidentsverkiezingen, waaronder ook voor de NOS. Gedurende 2008 schrijft hij geregeld voor AllesAmerika.com een column met zijn inzichten over de verkiezingen. Marc's zeer complete weblog is www.amerikalog.com.
13 januari 2008
De voorverkiezingen in Iowa en New Hampshire maakten een paar zaken duidelijk: dat deze verkiezingen echt open zijn (de zekere kandidaten zijn geen zekere kandidaten), dat de huidskleur of het geslacht er bij de Democraten niet toe lijken te doen en dat peilingen altijd met een korrel zout genomen moeten worden.
Kortom: de verkiezingen blijken na jaren weer eens verrassend te zijn. Had u een gemiddelde Amerikadeskundige (daar schaar ik mijzelf voor het gemak ook maar onder) een half jaar geleden gevraagd wat de kansen in Iowa waren van Democraat Barack Obama en Republikein Mike Huckabee, dan had u gehoord: "dat wordt lastig" en: "Mike wie?"
Had u na Iowa gevraagd: gaat Hillary nog terugkomen? Dan was het antwoord van veel deskundigen geweest: "Echt niet. Het is een bekeken zaak." En wie een maand geleden had geopperd dat John McCain New Hampshire zou winnen, zou waarschijnlijk te horen hebben gekregen dat McCain over zijn top was, en dat hij zijn kans al in 2000 had gehad.
Als de afgelopen weken iets zijn geweest, dan wel een lesje in nederigheid voor alle media en de daarop verschijnende commentatoren.
De roep om verandering
Barack Obama, die door veel zwarten helemaal niet als zwart wordt gezien, verrast vriend en vijand door ruim te winnen in het roomblanke Iowa. Hillary Clinton is opeens de oude garde en de roep om verandering schalt over de prairies.
Elke kandidaat schalt overigens mee, want de kiezer wil een kandidaat die voor verandering zorgt. Schijnt. Obama is voor verandering, Clinton is voor verandering, John Edwards is voor verandering, McCain is voor verandering, Mitt Romney is voor verandering (al is dat volgens McCain vooral het veranderen van mening over zaken als homohuwelijk en abortus).
Libertariër Ron Paul is voor verandering (ik kan u garanderen dat alleen onder president Paul Amerika onherkenbaar zal veranderen), Rudy Giuliani is voor verandering (zijn campagnestrategie is in ieder geval anders dan die van welke kandidaat dan ook), Fred Thompson is voor verandering: terug naar de tijd van Ronald Reagan. Dat is ook verandering.
De mysterieuze kiezer
Maar wat wil de kiezer? Dat weten we na de verkiezingen in twee staten nog helemaal niet. De Democraten in Iowa leken verandering te willen, die in New Hampshire kozen met een paar procent verschil voor ervaring. De Republikeinen in Iowa kozen voor een godvrezende Republikein met een sociaal hart (die conservative with compassion die Bush niet bleek te zijn) maar daarna voor een dwars door zee Republikein met meer ervaring dan alle andere kandidaten opgeteld, maar ook met de neiging eerst te spreken voordat hij denkt en bereid om impopulaire maatregelen te nemen.
Twee keer zilver voor Romney, die het maar niet kan laten om zijn Olympische Winterspelenervaring te etaleren. Maar bij de superafdaling die de voorverkiezingsperiode is, lukt het hem nog steeds niet als eerste bij de finish te komen. De kiezer moet hem tot nu toe nog niet. Krijgt hij nog een kans?
En wat gebeurt er hierna?
De conclusie op dit moment is dat we geduld moeten hebben. Het veld is al wat opgeschoond, al lopen de Republikeinse kandidaten elkaar nogal voor de voeten. Bij de Democraten is het veld inmiddels opgeschoond tot drie kandidaten die alledrie serieus kans maken, al is de aandacht voor Edwards in de media lager dan zijn campagne verdient.
De Republikeinen kennen een te breed veld en zijn daarom op dit moment onzichtbaarder. Dat gaat ongetwijfeld veranderen. We moeten even afwachten of Giuliani de boot heeft gemist. Dat weten we na Florida (29 januari).
We moeten er nog achter komen of Huckabee staying power heeft. Daar komen we achter na Michigan en South Carolina. Volgt McCain dezelfde route als in 2000? Dan is het einde oefening voor hem in South Carolina. Maar dat zit er niet in, want er is geen kandidaat als George W. Bush die hem als acht jaar geleden eruit kan werken.
En als laatste moeten we afwachten wat Romney voor elkaar gaat krijgen. Hij blijft hoopvol, maar zijn eerste overwinning had hij al in Iowa moeten krijgen, omdat hij daar met meer mankracht en geld campagne had gevoerd dan alle andere kandidaten. Michigan is een staat die hij wil winnen, omdat zijn vader er ooit gouverneur was. Maar Michigan kan alle kanten op. Net als South Carolina.
En dat is dan mijn afsluiting: het kan alle kanten op. De peilingen bieden geen houvast, elke voorspelling komt uit de duim. Het worden de interessantste verkiezingen sinds jaren.
