Iowa: de allereerste test
3-4 januari 2008
Update 4 januari, 2:56 uur: eerste resultaten
In de allereerste resultaten van de Iowa caucus lijkt bij de Democraten alles nog mogelijk; John Edwards had in eerste instantie een kleine voorsprong op Clinton en Obama, maar de drie staan met 33% van de stemmen geteld vrijwel gelijk. Deze resultaten geven vooral weer hoe "close" de race in Iowa is bij de Democraten voor de top drie; de andere kandidaten, zoals Bill, Richardson, Joe Biden, Chris Dodd en Dennis Kucinich, halen voorlopig geen van allen zelfs maar 2% van de stemmen.
Bij de Repoublikeinen is de race er vooral eentje tussen evangelist Mike Huckabee en mormoon Mitt Romney. Met 25% van de stemmen geteld heeft Huckabee echter al 36% van de kiezers achter zich tegen slechts 24% voor Romney, waardoor CNN Huckabee nu al als potentiële winnaar heeft aangewezen.
Vandaag is het zover: de kiezers in Iowa gaan naar de stembus om hun voorkeur te geven voor een presidentiële kandidaat. Op deze pagina volgen we de hele dag het laatste nieuws rondom deze allereerste test voor de presidentiële kandidaten aan zowel Democratische als Republikeinse zijde. Blijf deze pagina gedurende de dag in de gaten houden, we zullen hier het laatste nieuws uit Iowa steeds toevoegen wanneer dit beschikbaar komt.
Nog niet bekend met het caucusproces van Iowa? Lees in Benno's blog hoe de caucus van deze staat precies in zijn werk gaat.
Update 3 januari, 16:32 uur
Vanavond om 7 uur CT gaan de kiezers in Iowa naar de caucus. Tenminste, als ze bereid zijn om het ijskoude weer te trotseren en een paar uur van hun tijd door te brengen in kleine kamertjes. De Democratische caucus in Iowa gebeurt nog op een erg ouderwetse manier, waarbij de kiezers in die hoek van de kamer moeten gaan staan die voor hun kandidaat gereserveerd is. Vervolgens worden dan alle hoofden in een bepaalde hoek geteld en genoteerd, waarna dit totaal doorgegeven wordt aan een centrale kiescommissie.
Alle kandidaten dienen minimaal 15% van de stemmen te krijgen, anders worden hun stemmen niet geteld. Na de eerste ronde hebben kiezers voor een verliezende kandidaat dus de kans om hun stem om te zetten naar een andere kandidaat die wél de minimale 15% heeft gehaald. Vooruitlopend op deze zaak heeft Dennis Kucinich al aan zijn kiezers gevraagd om hun tweede keuze Barack Obama te maken, mocht hij de 15%-marge niet halen.
Overigens worden in de Democratische caucus de resultaten niet electronisch aan de kiescommissie doorgegeven, maar per 'gewone' post.
Aan Republikeinse zijde zal het iets eenvoudiger gaan: er wordt een geheime stemming gehouden en alle stemmen worden doorgegeven aan de Republikeinse kiescommissie.
Hoewel het volgens de peilingen een spannende race gaat worden aan zowel Democratische als Republikeinse zijde, weet niemand wat de uiteindelijke uitslag gaat worden. Door de ingewikkelde regels rondom de caucus, alsook het onvoorspelbare winterweer in Iowa, weet niemand of alle kiesgerechtigden wel zullen komen opdagen. En juist het komen opdagen van de kiezers kan de resultaten van deze caucus zwaar beïnvloeden.
Prognoses voor Iowa: wat staat er op het spel?
In ieder geval is Iowa qua aantal kiezers niet echt van belang; volgens politieke analysten zullen aan Democratische zijde zo'n 100.000 tot 125.000 kiezers op komen dagen en aan Republikeinse zijde zo'n 80.000 tot 90.000.
De reden dat Iowa van zowel de presidentiële kandidaten als de pers toch zoveel aandacht krijgt, is simpel: het is de allereerste staat waar kiezers keihard hun steun kunnen geven aan één specifieke kandidaat. Dit in tegenstelling tot de afgrijselijk vage peilingen, die vaak onder slechts een paar honderd potentiële kiezers gehouden worden, die vaak ook nog eens binnen een dag hun mening veranderen.
De Democratische kandidaten
Volgens de allerlaatste peilingen voor deze belangrijke dag is het aan Democratische zijde een nek-aan-nekrace tussen Clinton, Obama en Edwards. Clinton en Obama vechten om de eerste plaats en Edwards moet zeker als derde eindigen om zijn campagne niet in gevaar te brengen. (Edwards heeft de laatste 36 uur onafgebroken campagne gevoerd en was zelfs om 2 uur 's nachts in volgepakte huizen om mensen persoonlijk te spreken.)
Chris Dodd en Joe Biden, twee andere Democratische kandidaten, zullen ervoor moeten zorgen dat ze laten zien dat ze een deel van de kiezers achter zich kunnen krijgen. Als dat niet lukt, is de kans groot dat ze zullen opgeven. Dennis Kucinich is een realist en heeft al aangegeven dat hij graag wil dat zijn kiezers in Iowa Barack Obama als tweede keuze aangeven. Bill Richardson, de Democratische Latinokandidaat, moet er ook voor zorgen dat hij het publiek verrast met een groot aantal stemmen, wil hij in de kiezersgunst blijven.
De Republikeinse kandidaten
De Republikeinse race kan in Iowa voor meer verrassingen zorgen dan de Democratische. Waarom?
Binnen deze partij doen vooral Mitt Romney en Mike Huckabee het goed. Huckabee is de verrassing van de laatste maand - sinds december doet hij het ineens steeds beter bij de kiezers, wat ten koste is gegaan van Giuliani en Romney. De verwachtingen zijn voor hem echter nu hooggespannen en als hij niet in de top twee eindigt in Iowa, zou zijn kandidatuur weleens een vroeg einde kunnen krijgen.
Mitt Romney, die maandenlang in de clinch lag met Giuliani, heeft zich in Iowa plotseling tegen een nieuwe kandidaat moeten weren en dat heeft hem geschaadt. Als hij het niet goed doet in Iowa, zou zijn campagne weleens langzaam wat barsten kunnen laten zien.
Rudy Giuliani zal het in Iowa naar verwachting niet bijzonder goed doen omdat hij zich in die staat nauwelijks heeft laten zien. Giuliani concentreert zich op de staten die op Super Tuesday aan bod komen, wat de kiezers in Iowa hem niet in dank afgenomen zullen hebben. Verlies in Iowa deert Giuliani echter weinig zolang hij het later maar goed doet.
John McCain kan voor een mogelijke verrassing zorgen als hij in Iowa in de top drie eindigt. McCain heeft zijn pijlen vooral op New Hampshire gericht en moet daar winnen om in de race te blijven, maar een goede plaatsing in Iowa (ondanks dat hij er nauwelijks campagne heeft gevoerd) zou zijn campagne, die al meerdere malen op sterven na dood is verklaard, nieuw leven kunnen inblazen. De laatste peilingen wijzen erop dat McCain weleens voor deze verrassing zou kunnen zorgen.
Ron Paul is de joker in het hele verhaal. Hij is uit het niets opgedoken en heeft nationaal nog steeds maar weinig steun, maar hij heeft desondanks de laatste maanden veel geld in zijn campagnekassen kunnen stoppen. Als hij steun vindt in Iowa, zou dat de Republikeinse race in chaos kunnen storten.
Fred Thompson, de acteur uit "Law & Order", doet het niet meer goed in de peilingen. Hij heeft al een paar keer publiekelijk gezegd dat hij eigenlijk helemaal niet president wil zijn maar dat hij meedoet omdat hij dat voor zijn land nodig vindt. De kiezers in Iowa kunnen dit standpunt hard afstraffen en als dat het geval is, zal zijn campagne waarschijnlijk snel afgelopen zijn.
